Tuổi mụ là cách tính tuổi truyền thống của người Việt: em bé vừa chào đời đã được tính là 1 tuổi, và cứ qua mỗi cái Tết lại thêm một tuổi. Vì vậy tuổi mụ thường nhiều hơn tuổi trên giấy tờ 1 tuổi, có lúc 2 tuổi. Bài viết giải thích vì sao có chuyện này, cách tính nhanh, bảng tuổi mụ năm 2027 và những việc cần dùng đến nó.
Tuổi mụ là gì và vì sao lại cộng thêm 1?
Ông bà ta xem chín tháng mười ngày trong bụng mẹ cũng là một phần đời sống. Đứa trẻ lúc ra đời đã “có tuổi”, nên được tính ngay là 1 tuổi. Chữ “mụ” gắn với hình ảnh bà mụ, những vị thần dân gian được cho là nặn hình hài và chăm em bé từ trong bụng mẹ. Cũng vì thế, khi bé đầy tháng, đầy năm, nhiều nhà vẫn làm lễ cúng mụ. Bạn có thể đọc thêm về nguồn gốc cách đếm này ở mục tuổi mụ trên Wikipedia tiếng Việt.
Tuổi mụ còn gọi là tuổi âm, vì mốc thêm tuổi là ngày Tết âm lịch chứ không phải ngày sinh nhật. Đến mùng 1 Tết, cả nhà, từ em bé tới ông bà, đều cùng lên một tuổi.
Tuổi mụ khác tuổi dương ở chỗ nào?
Tuổi dương (hay tuổi tây) bắt đầu từ 0 và chỉ tăng khi đến đúng ngày sinh nhật. Tuổi mụ bắt đầu từ 1 và tăng vào mỗi dịp Tết. Hai cách đếm này lệch nhau như sau:
- Sau sinh nhật trong năm, tuổi mụ hơn tuổi dương 1 tuổi.
- Từ Tết đến trước sinh nhật, tuổi mụ hơn tuổi dương 2 tuổi.
Ví dụ một bé sinh vào tháng 12/2026 dương lịch, tức vẫn trước Tết Đinh Mùi (6/2/2027). Bé tính là tuổi Bính Ngọ, lúc sinh đã 1 tuổi ta. Đến mùng 1 Tết 2027, bé mới khoảng hai tháng tuổi mà đã 2 tuổi ta. Đây là trường hợp chênh lệch nhiều nhất và cũng là lý do nhiều người thấy “lạ” khi lần đầu nghe cách đếm này.
Cách tính tuổi mụ trong một phút
Công thức chỉ có một dòng:
Tuổi mụ = Năm đang xét − Năm sinh âm lịch + 1
Hai ví dụ tính tay cho năm 2027:
- Sinh năm 1975 (Ất Mão). 2027 − 1975 = 52, cộng 1 được 53. Năm 2027 người này 53 tuổi.
- Sinh năm 2000 (Canh Thìn). 2027 − 2000 = 27, cộng 1 được 28. Năm 2027 người này 28 tuổi.
Kết quả này đúng cho cả năm âm lịch Đinh Mùi, tính từ mùng 1 Tết (6/2/2027) đến hết đêm giao thừa năm sau. Còn từ nay đến trước 6/2/2027 vẫn là năm Bính Ngọ 2026, nên số tuổi ít hơn bảng dưới 1.
Bảng tuổi mụ năm 2027 theo năm sinh
Bảng dưới đã tính sẵn số tuổi năm 2027 cho người sinh từ 1960 đến 2010, kèm can chi để bạn đối chiếu.
| Năm sinh | Tuổi | Năm sinh | Tuổi | Năm sinh | Tuổi |
|---|---|---|---|---|---|
| 1960 Canh Tý | 68 | 1961 Tân Sửu | 67 | 1962 Nhâm Dần | 66 |
| 1963 Quý Mão | 65 | 1964 Giáp Thìn | 64 | 1965 Ất Tỵ | 63 |
| 1966 Bính Ngọ | 62 | 1967 Đinh Mùi | 61 | 1968 Mậu Thân | 60 |
| 1969 Kỷ Dậu | 59 | 1970 Canh Tuất | 58 | 1971 Tân Hợi | 57 |
| 1972 Nhâm Tý | 56 | 1973 Quý Sửu | 55 | 1974 Giáp Dần | 54 |
| 1975 Ất Mão | 53 | 1976 Bính Thìn | 52 | 1977 Đinh Tỵ | 51 |
| 1978 Mậu Ngọ | 50 | 1979 Kỷ Mùi | 49 | 1980 Canh Thân | 48 |
| 1981 Tân Dậu | 47 | 1982 Nhâm Tuất | 46 | 1983 Quý Hợi | 45 |
| 1984 Giáp Tý | 44 | 1985 Ất Sửu | 43 | 1986 Bính Dần | 42 |
| 1987 Đinh Mão | 41 | 1988 Mậu Thìn | 40 | 1989 Kỷ Tỵ | 39 |
| 1990 Canh Ngọ | 38 | 1991 Tân Mùi | 37 | 1992 Nhâm Thân | 36 |
| 1993 Quý Dậu | 35 | 1994 Giáp Tuất | 34 | 1995 Ất Hợi | 33 |
| 1996 Bính Tý | 32 | 1997 Đinh Sửu | 31 | 1998 Mậu Dần | 30 |
| 1999 Kỷ Mão | 29 | 2000 Canh Thìn | 28 | 2001 Tân Tỵ | 27 |
| 2002 Nhâm Ngọ | 26 | 2003 Quý Mùi | 25 | 2004 Giáp Thân | 24 |
| 2005 Ất Dậu | 23 | 2006 Bính Tuất | 22 | 2007 Đinh Hợi | 21 |
| 2008 Mậu Tý | 20 | 2009 Kỷ Sửu | 19 | 2010 Canh Dần | 18 |
Người sinh năm Đinh Mùi 1967 bước sang tuổi 61 đúng vào năm Đinh Mùi 2027, tròn một vòng 60 năm, nhiều gia đình gọi là tuổi “hoàn giáp”.
Những việc dân gian xem theo tuổi mụ
Trong đời sống hằng ngày, giấy tờ và bệnh viện đều dùng tuổi dương. Cách tính tuổi ta chỉ xuất hiện trong các việc xem tuổi theo phong tục:
- Kim lâu: lấy tuổi âm chia 9, dư 1, 3, 6, 8 là phạm. Ví dụ người sinh 1975 53 tuổi, chia 9 dư 8, phạm Kim lâu Lục súc. Chi tiết cách xem có trong bài Kim lâu là gì.
- Sao chiếu mệnh: mỗi số tuổi ứng với một sao, nam và nữ khác nhau. Ví dụ năm 2027 nam 37 tuổi gặp sao La Hầu, nữ cùng tuổi gặp sao Kế Đô.
- Cúng sao đầu năm: sau khi biết sao, nhiều nhà chuẩn bị lễ vào rằm tháng Giêng theo bài văn khấn cúng sao giải hạn 2027.
- Xem tuổi làm nhà: ngoài Kim lâu còn có Hoang ốc, Tam tai, đều tính theo tuổi ta của gia chủ.
Một điều hay nhầm: tính sao hạn mà dùng tuổi dương sẽ lệch đi một sao. Vì vậy trước khi tra bảng sao, hãy luôn đổi sang tuổi ta.
Sinh trước Tết thì tính tuổi mụ thế nào?
Người sinh vào tháng 1 hoặc đầu tháng 2 dương lịch cần để ý, vì Tết âm lịch thường rơi vào khoảng giữa 21/1 và 20/2. Nếu ngày sinh trước mùng 1 Tết của năm đó, bạn thuộc năm âm lịch trước, nên năm sinh âm phải lùi lại 1.
Ví dụ một người sinh ngày 25/1/1993. Tết Quý Dậu năm ấy rơi vào ngày 23/1/1993, nên người này đã thuộc năm Quý Dậu, năm 2027 là 35 tuổi. Còn người sinh ngày 20/1/1993, trước Tết, thì thuộc năm Nhâm Thân 1992, năm 2027 là 36 tuổi. Chỉ cách nhau vài ngày mà khác hẳn một tuổi, nên khi không chắc, bạn hãy tra ngày sinh trên lịch âm.
Để khỏi tính nhầm, bạn có thể dùng trang tính tuổi âm: chọn năm sinh là ra ngay tuổi mụ năm nay và năm 2027.
Câu hỏi thường gặp về tuổi mụ
Tuổi mụ và tuổi âm có giống nhau không?
Giống nhau. Ba tên gọi tuổi mụ, tuổi âm, tuổi ta là của cùng một cách tính: lúc sinh đã 1 tuổi và thêm tuổi vào mỗi dịp Tết.
Mừng thọ ông bà nên tính theo tuổi nào?
Phần đông gia đình mừng thọ theo tuổi ta, ví dụ lễ thượng thọ 70 làm vào năm ông bà tròn 70 tuổi ta. Một số nhà tổ chức theo tuổi dương cho dễ nhớ, cả hai đều được.
Ghi tuổi trong sớ cúng dùng tuổi nào?
Trong sớ, bài vị và lời khấn, người ta thường ghi tuổi ta kèm can chi năm sinh, ví dụ “tín chủ tuổi Ất Mão, 53 tuổi”. Cách ghi này giúp thống nhất với cách xem sao hạn.
Vì sao có lúc tuổi mụ hơn tuổi dương tới 2 tuổi?
Vì tuổi ta tăng ngay từ Tết, còn tuổi dương phải đợi đến sinh nhật. Trong khoảng từ Tết đến trước ngày sinh nhật, tuổi ta hơn 2 tuổi; qua sinh nhật thì chỉ còn hơn 1.
Biết cách tính tuổi mụ rồi, việc tra Kim lâu hay sao hạn sẽ nhanh và đúng hơn. Những cách xem trên là theo quan niệm dân gian, mang tính tham khảo. Mời bạn đọc thêm các bài khác tại Cát Tường Việt.
